Przypadająca dzisiaj 96. rocznica Bitwy Warszawskiej jest upamiętnieniem punktu zwrotnego w wojnie polsko-bolszewickiej, często określanego jako „Cud nad Wisłą”. Bitwa ta  zadecydowała o klęsce Armii Czerwonej w czasie wojny toczonej przeciwko państwu polskiemu w latach 1919-1921. Dzięki temu zwycięstwu młode Polska zachowało niedawno zdobytą niepodległość, a rewolucja komunistyczna została powstrzymana przed rozprzestrzenieniem się w Europie. Zdaniem części historyków rozegrana 15 sierpnia 1920 r. Bitwa Warszawska była jedną z najważniejszych batalii nowoczesnego świata, a jej wpływ na bieg historii był znaczący. Data 15 sierpnia jest także dniem, w którym Siły Zbrojne Rzeczpospolitej Polskiej świętują Dzień Wojska Polskiego, nawiązując do tradycji międzywojennej. Święto Żołnierza ustanowiono bowiem w 1923 r. rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego, w którym stwierdza się: „W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz.”

Przebieg rozegranej pod Warszawą bitwy był i przypominał batalię o Paryż sześć lat wcześniej w czasie I wojny światowej, określanej jako „Cud nad Marną”. Bitwa, która ocaliła stolicę Francji przed Niemcami zainspirowała nazwę „Cud nad Wisłą”, której po raz pierwszy w debacie publicznej użył Wincenty Witos. Retoryka cudu miała na celu pomniejszenie roli Józefa Piłsudskiego, uznawanego za architekta i głównego realizatora bitwy. Słowo ‘”cud” w kontekście wojny polsko-bolszewickiej nabrało również konotacji religijnych, gdyż zwycięstwo nad Armią Czerwoną miało miejsce w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polski. Obecnie dzień 15 sierpnia w Polsce łączy obchody święta liturgicznego ze świętem państwowym.  Jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

Bitwa Warszawska cud nad Wisla 1920 300x124 96. rocznica Bitwy Warszawskiej i Święto Wojska Polskiego

Plan strategiczny bitwy zakładał skoncentrowanie jej na przedpolach stolicy Polski oraz odcięcie rosyjskiego korpusu Gaj-Chana od Armii generała Tuchaczewskiego i ogólne odcięcie sił wroga od zaplecza. Bitwa zaczęła się 13 sierpnia, ale to dwa dni później trwały najbardziej zacięte walki wojsk polskich z Armią Czerwoną, m.in. pod Radzyminem, Ossowem i Zielonką. Jednym z ważnych działań Bitwy Warszawskiej było zdobycie 15 sierpnia przez kaliski 203. Pułk Ułanów sztabu 4. armii sowieckiej w Ciechanowie, a wraz z nim – kancelarii armii, magazynów i jednej z dwóch radiostacji, służących Sowietom do utrzymywania łączności z dowództwem w Mińsku. Żołnierze polscy, za cenę wielkich strat, utrzymali Radzymin i inne miejscowości, odrzucając nieprzyjaciela daleko od swoich pozycji.

święto wojska polskiego 96. rocznica Bitwy Warszawskiej i Święto Wojska Polskiego

Bitwa Warszawska trwała do 25 sierpnia, ale jej przełomowa faza nastąpiła już 16 sierpnia. Polacy przełamali wtedy obronę bolszewicką w rejonie Kocka i Cycowa, a następnie zaatakowali wojska bolszewickie nacierające na Warszawę. W efekcie generał Tuchaczewski musiał wycofać się nad Niemen. Wkrótce rozpoczął się rozpaczliwy odwrót Sowietów.

Znaczenie Bitwy Warszawskiej dla niepodległości Polski i utrwalenia jej granic po I wojnie światowej trudno przecenić. Do dzisiaj trwają jednak spory historyków czy zwycięstwo należy głownie przypisać Marszałkowi Piłsudskiemu czy może gen. Rozwadowskiemu, stojącemu na czele Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.  Warto tym niemniej pamiętać, że strona polska odniosła zwycięstwo dzięki zgodnej współpracy naczelnego dowództwa, które w czasie krytycznym dla kraju potrafiło schować urazy i osobiste niechęci. W historii sztuki wojennej Bitwa Warszawska jest  przykładem rozstrzygającego manewru, którego efekt końcowy osiągnięty został myślą przewodnią dowódcy, rzetelną pracą sztabu oraz wysokimi umiejętnościami oficerów i żołnierzy na polu walki.