Liczba zatruć tlenkiem węgla wzrasta, gdy nasilają się mrozy. Co roku zimową porą słyszymy o kolejnych ofiarach czadu. Umierają dziesiątki ludzi nagłą i bezsensowną śmiercią, której można przecież tak łatwo uniknąć. Skąd tak obfite, śmiertelne żniwo? W zimowych miesiącach wiele osób skupia się na utrzymaniu ciepła w pomieszczeniach mieszkalnych rzadko je wietrząc i często dodatkowo uszczelniając okna i zakrywając lub nawet zaklejając kratki wentylacyjne. Do zatruć tlenkiem węgla i zaczadzeń najczęściej dochodzi w łazienkach z niesprawnymi piecykami gazowymi i słabą wentylacją. Tlenek węgla atakuje podstępnie, ponieważ nie czuć go ani nie widać. Od września do ostatniej niedzieli w całym kraju zatruciu nim uległo 1255 osób.

Czym jest czad? To produkt uboczny każdego procesu spalania – węgla w piecach kaflowych, drewna w kominkach, gazu w kuchenkach lub piecykach łazienkowych, paliwa w silniku samochodowym. Tlenek węgla to bezwonny i bezbarwny gaz, którego ludzkimi zmysłami wykryć w powietrzu się nie da. Może być wszędzie, choć go nie widać ani nie czuć. To pierwsza cecha jego zabójczej natury. Druga, równie niebezpieczna, polega na jego wybitnej zdolności do łączenia się z hemoglobiną, transportującą tlen w ludzkim krwiobiegu. Tlenek węgla potrafi wiązać się z hemoglobiną przeszło dwieście razy mocniej i szybciej niż cząsteczka tlenu. Oznacza to, że bardzo szybko dojść może do niedotlenianie komórek i tkanek, czego konsekwencją jest śmierć.

Po czym poznać zatrucie czadem? Objawy lekkiego zatrucia tlenkiem węgla mogą przypominać symptomy niestrawności lub grypy. Wśród nich należy wymienić osłabienie, lekki ból głowy, mdłości i wymioty. Taka „lekko zaczadzona” osoba może nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, że w jej krwi krąży tlenek węgla. Lekkie zatrucie czadem mija po zwykłym dotlenieniu – starannym przewietrzeniu mieszkania i pobycie na świeżym powietrzu. Warto jednak nawet w przypadku lekkiego zaczadzenia zwrócić się do lekarza po poradę. Przy średnich zatruciach objawy są już wyraźniejsze. Ból głowy dokucza coraz bardziej, człowiek jest senny, ma zaburzenia równowagi i świadomości. Pojawia się przyspieszenie tętna i zaburzenia rytmu serca. Senność i zaburzenia świadomości są, jak się wydaje, przyczyną tylu zgonów wywołanych zaczadzeniem. Przy ciężkich zatruciach uszkodzone zostają płuca, mózg i serce, ofiara traci przytomność i zapada w śpiączkę z drgawkami.

Jak się chronić? Należy zacząć od sprawdzenia, jak działają u nas w domu wszystkie urządzenia, które mogą być źródłem czadu. Nie wolno zasłaniać otworów nawiewnych ani wywiewnych oraz ogrzewać pomieszczeń kuchenkami gazowymi. W łazienkach zachować szczególną ostrożność podczas kąpieli – nie zamykać sie na zamki wewnętrzne, zwłaszcza w czasie dłuższych kąpieli. Należy także regularnie wietrzyć pomieszczenia mieszkalne i nie bać się świeżego zimnego powietrza. Jest ono największym sprzymierzeńcem w walce z czadem, mimo, że chwilowo ochładza mieszkanie.