Dzisiaj mija 156. rocznica wybuchu Powstanie Styczniowego, które objęło swym zasięgiem Królestwo Polskie znajdujące się pod zaborem rosyjskim. Miało charakter wojny partyzanckiej, podczas której stoczono ponad 1200 bitew i potyczek. Powstanie Styczniowe było największym polskim zrywem narodowym w XIX wieku i przyniosło sympatię dla sprawy polskiej na arenie międzynarodowej. Chociaż zakończyło się klęską miało istotny wpływ na utrzymanie polskiej tożsamości nie tylko na terenie zaboru rosyjskiego, ale także w pozostałych dwóch zaborach. Powstanie Styczniowe nie przeszło bez echa w Dąbrowie Tarnowskiej, gdzie Ludwik Zakrzewski organizował grupy chłopskie do działań wyzwoleńczych. Aktywizował środowisko wiejskie i miejskie zyskując przy tym zaufanie ludzi oraz szacunek całego tutejszego społeczeństwa. Pamięć o Zakrzewskim przetrwała do dnia dzisiejszego; dzięki staraniom Związku Dąbrowiaków odnowiony został pomnik tego patrioty. 

W dniu wybuchu powstania sześć tysięcy przeciwników caratu zaatakowało rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Powstanie rozszerzyło się na cały kraj, a następnie na tereny Litwy, Białorusi i Ukrainy. Działania zbrojne trwały do jesieni 1864 r., a tak zwane „państwo podziemne” funkcjonowało do 1865 r. Pomimo klęski militarnej, umocniło ono polską świadomość narodową, miało też wpływ na dążenia niepodległościowe następnych pokoleń. Jednocześnie trudno zapomnieć o ofiarach jakie pochłonęło – zginęło w nim 20 tysięcy Polaków, a dwa razy tyle zostało zesłanych na Syberię. Po jego stłumieniu zlikwidowane zostały resztki autonomii Królestwa Polskiego, carscy urzędnicy wzmogli jeszcze rusyfikację Polaków i represje wobec nich.

… Dla nas, żołnierzy wolnej Polski, powstańcy 1863 roku są i pozostaną ostatnimi żołnierzami Polski, walczącej o swą swobodę, pozostaną wzorem wielu cnót żołnierskich, które naśladować będziemy. Dla uczczenia ich i upamiętnienia 1863 roku w szeregach armii polskiej, wydałem rozkaz zaliczenia do szeregów wojska wszystkich weteranów 1863 roku z prawem noszenia munduru wojsk polskich w dni uroczyste. Witam ich tym rozkazem, jako naszych Ojców i Kolegów. …  To fragment z okolicznościowego rozkazu w rocznicę Powstania Styczniowego, który wydał Józef Piłsudski 21 stycznia 1919 roku. Wskazywał na wyjątkowy stosunek Naczelnika państwa polskiego do tego zrywu narodowego. Odrodzona w 1918 roku II Rzeczpospolita, wolą swoich przywódców nawiązywała do chlubnych wzorców i tradycji niepodległościowych. Bohaterski etos powstania listopadowego, a później styczniowego pomimo ich tragicznego wymiaru, był istotnym elementem budowania świeżo odzyskanej tożsamości narodowej, kształtowania postaw patriotycznych oraz zbiorowej pamięci pokoleń.

Nadanie Orderów Virtuti Militari żyjącym weteranom powstania styczniowego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego na stokach Cytadeli Warszawskiej w rocznicę stracenia Romualda Traugutta 5 sierpnia 1921 / autor: commons.wikimedia.org