Dzisiaj 1 sierpnia 2013 r. przypada 69. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Powstanie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17:00 (godzina W). Tysiące młodych mieszkańców stolicy rozpoczęło nierówny bój z hitlerowskim okupantem. Mimo, że często byli słabo uzbrojeni, rzucili wyzwanie najeźdźcy. Była to walka o najwyższe wartości. Taką wartością była wolna Ojczyzna. Od wielu lat rocznica powstania nie jest tylko świętem warszawskim, ale i ogólnopolskim. W Dąbrowie Tarnowskiej samorząd gminny i powiatowy, wspólnie z Ks. Proboszczem Stanisławem Cyranem, organizują apel patriotyczny w dniu 4 sierpnia br. (tj w niedzielę) o godz. 17:00 na dąbrowskim Cmentarzu Parafialnym przed pomnikiem lotników Halifaxa. Organizatorzy serdecznie zapraszają mieszkańców i gości na tę patriotyczno – religijną uroczystość. Podczas apelu uczcimy pamięć wszystkich ofiar Powstania Warszawskiego oraz pamięć 7 osobowej załogi alianckiego bombowca Halifax, który spiesząc na pomoc walczącej Warszawie, został zestrzelony przez niemieckiego myśliwca i rozbił się nad naszym miastem w nocy 4/5 sierpnia 1944 r. Zginęła wówczas cała załoga ( 5 Kanadyjczyków, 1 Brytyjczyk i 1 Irlandczyk ). Delegacje samorządów, Parafii, kombatantów, stowarzyszeń i instytucji złożą wiązanki kwiatów przed pomnikiem lotników.

SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO LICZNEGO UDZIAŁU !

Zawiadamiamy, że Wojewoda Małopolski Jerzy Miller, zwrócił się z prośbą do wszystkich samorządów gminnych i powiatowych województwa małopolskiego, o uczczenie tej szczególnej w historii Polski daty, przez uruchomienie o godz. 17.00 syren na 1 minutę. Prosimy mieszkańców naszego regionu, aby 1 sierpnia o godzinie 17.00 oddali hołd poległym w obronie Ojczyzny Żołnierzom Armii Krajowej minutą ciszy oraz powstrzymaniem się od ruchu kołowego i pieszego.

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Trwało do 2 października 1944 r. Stanowiło element planu „Burza”, opracowanego w 1943 roku wspólnie przez rząd Polski w Londynie i dowódców AK. Miał przygotować przejęcie władzy w kraju przez przedstawicieli rządu londyńskiego i żołnierzy AK. Plan składał się z wielu lokalnych powstań i akcji sabotażowo-dywersyjnych przeciw Niemcom podczas ich odwrotu. Zakładał również nieutrudnianie Rosjanom prowadzenia walk, ujawnienie się wobec wkraczających wojsk i władz sowieckich dowódców i oddziałów AK, a także ujawnienie organów administracji delegatury rządu. Z akcji „Burza” początkowo zostały wyłączone większe miasta Polski m.in. Warszawa. Realizację planu zaczęto w lutym 1944 roku. Pierwsze działania toczono na wschodzie (na Wołyniu, w okręgu nowogrodzkim i wileńskim), jednak zakończyły się one niepowodzeniem Polaków. Rosjanie, którzy początkowo współpracowali z polskimi żołnierzami, likwidowali oddziały AK, a na zdobytym terytorium osadzali sowieckie władze. W tej sytuacji Delegat Rządu RP na Kraj, wicepremier Jan Stanisław Jankowski i dowódca AK Tadeusz Komorowski „Bór” podjęli, między 21 a 25 lipca, wstępną decyzję o wybuchu powstania w Warszawie. Rozkaz wybuchu powstania został wydany 31 lipca 1944 r. Dowódcą sił powstańczych mianowano komendanta Okręgu Warszawskiego AK – płk. Antoniego Chruściela ps. „Monter”. Głównym zamierzeniem powstańców było opanowanie miasta przed wkroczeniem do niego Armii Czerwonej i wystąpienie w roli gospodarza. Siły powstańcze w okręgu warszawskim liczyły około 50 tys. żołnierzy. Na skutek trudności mobilizacyjnych powstanie rozpoczęto siłami liczącymi ok. 25 tys. powstańców , z czego tylko 10 % było uzbrojonych. Do powstania przyłączyły się również oddziały Armii Ludowej, Polskiej Armii Ludowej, Korpusu Bezpieczeństwa i Narodowych Sił Zbrojnych. Siły powstańcze były stale uzupełniane przez ochotników. Garnizon niemiecki w chwili wybuchu powstania liczył ok. 20 tys. żołnierzy, jednak miał zdecydowaną przewagę w uzbrojeniu sprzętem ciężkim (czołgi, artyleria i lotnictwo). Poza tym w mieście stacjonowały jednostki niemieckie kierowane na front rosyjski. Dowództwo nad całością sił niemieckich objął gen. SS Erich von dem Bach. Walki zasadniczo rozpoczęły się 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17.00. Pomimo utracenia czynnika zaskoczenia, oddziały powstańcze zdobyły wiele obiektów niemieckich w dzielnicach: Stare Miasto, Mokotów, Śródmieście, Żoliborz. W rękach niemieckich pozostały jednak najważniejsze obiekty (mosty, dworce, lotnisko, dzielnica niemiecka, koszary), co bardzo utrudniało, a wręcz uniemożliwiało utrzymanie łączności i kontaktu między poszczególnymi ugrupowaniami powstańczymi. Niemcy ponadto podjęli działania ofensywne mające na celu odzyskanie arterii komunikacyjnych wschód-zachód. Do 11 sierpnia Niemcy stłumili powstanie na Woli i Ochocie. W trakcie walk dochodziło do niespotykanej brutalności wobec ludności cywilnej. Niemcy wymordowali ok. 40 tys. mieszkańców Woli. Wobec niedostatku uzbrojenia i amunicji walki powstańcze przybrały charakter defensywny. Powstanie rozpadło się na kilka izolowanych od siebie ognisk walki: Stare Miasto, Śródmieście, Mokotów, Żoliborz. Niemcy przystąpili systematycznie do oddzielnego niszczenia poszczególnych bastionów powstańczych. 19 sierpnia podjęli generalny szturm na Stare Miasto. Powstańcy podjęli nieudaną próbę połączenia się z Żoliborzem. Wówczas 31 sierpnia ewakuowano załogę Starego Miasta kanałami do Śródmieścia. Dzielnica ta, została jednak zdobyta przez Niemców. 5 września padło Powiśle. Jedynym walczącym bastionem powstańczym mającym dostęp do Wisły pozostał Czerniaków. W dniach 9-10 września Komenda Główna AK podjęła rozmowy kapitulacyjne z Niemcami. Wtedy wojska sowieckie, stojące kilka kilometrów od Warszawy, zajęły Pragę. Negocjacje przerwano i powstanie tym samym uległo przedłużeniu. Stalin zezwolił na lądowanie samolotów zachodnich aliantów na lotniskach w okolicach Połtawy na Ukrainie. 18 września 1944 r. nad Warszawą pojawiło się ponad 100 amerykańskich samolotów. Pomoc przyszła jednak za późno. Z 1330 zasobników z bronią, amunicją i innym zaopatrzeniem, tylko około 400 trafiło w ręce powstańców. W dniach 15-19 września 1944 r. kilka pułków 1. Armii Wojska Polskiego próbowało uchwycić przyczółki w lewobrzeżnej Warszawie, ale poniosły bardzo ciężkie straty. Siły przeznaczone do tej operacji były zbyt małe i pozbawione należytego wsparcia ogniowego. Dwa bataliony 9pp z 3DP wspólnie z powstańcami broniły Czerniakowa do 23 września. Większość obrońców poległa, część wpław przedostała się na prawy brzeg Wisły. Po odepchnięciu powstańców od Wisły i zlikwidowaniu przyczółków, Niemcy skupili się na ostatecznym opanowaniu Mokotowa i Żoliborza. 27 września padł Mokotów, a 30 września skapitulował Żoliborz. Wobec beznadziejnego położenia, dowództwo Powstania podjęło rozmowy kapitulacyjne. 2 października 1944 r. w Ożarowie pod Warszawą podpisano akt kapitulacji, który zapewniał powstańcom prawa jenieckie. Kapitulacja została wymuszona przez nikłą pomoc aliantów, niechęć wsparcia ze strony Stalina oraz śmierć dużej części powstańców i mieszkańców Warszawy. Powstanie Warszawskie pochłonęło bardzo dużą liczbę ofiar. Straty po stronie polskiej to 18 tys. zabitych i ok. 25 tys. rannych żołnierzy oraz ok. 120-200 tys. ofiar cywilnych. Do niewoli dostało się ok. 15 tys. żołnierzy i oficerów wraz z naczelnym wodzem, generałem Tadeuszem Komorowskim „Borem”. Około 50 tys. powstańców wywieziono do obozów koncentracyjnych, a 150 tys. na przymusowe roboty do Rzeszy. Niemcy, stracili ok. 26 tys. żołnierzy. W czasie walk i po ich zakończeniu zniszczeniu uległo ok. 60% infrastruktury miasta. Powstanie Warszawskie było największą bitwą, stoczoną przez organizację podziemną z wojskami okupacyjnymi. Było najdonioślejszym działaniem Armii Krajowej. Nie osiągnęło jednak celów ani wojskowych, ani politycznych. Dla kolejnych pokoleń Polaków stało się jednak symbolem męstwa w walce o niepodległość.