Dzisiaj, 1 sierpnia przypada 72 rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. To największe w najnowszej historii Polski zbrojne wystąpienie zorganizowane przez Armię Krajową rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o godz. 17:00 (godzina W) od jednoczesnego ataku na niemieckie obiekty w wielu dzielnicach stolicy. Tysiące młodych mieszkańców Warszawy rozpoczęło nierówny bój z hitlerowskim okupantem. Mimo, że często byli słabo uzbrojeni, rzucili wyzwanie najeźdźcy. Była to walka o najwyższe wartości. Taką wartością była wolna Ojczyzna. Od wielu lat rocznica powstania nie jest tylko świętem warszawskim, ale i ogólnopolskim.

Powstanie wybuchło w sytuacji znacznego osłabienia i wojennych klęsk III Rzeszy zarówno na zachodzie Europy jak i na froncie wschodnim. Już kilka miesięcy przed powstaniem było wiadomo, że Warszawa i ziemie polskie nie zostaną wyzwolone przez wojska alianckie, ale przez wojska sowieckie. Powstanie miało zatem i drugi cel jakim była obrona przez reżimem sowieckim oraz ratowanie kształtu granicy wschodniej sprzed wojny.

Już od samego początku sytuacja powstańców była niełatwa ze słabymi rokowaniami na zwycięstwo. Na skutek decyzji dowództwa AK o skróceniu czasu mobilizacji do 12 godzin, wielu żołnierzy nie zdołało dotrzeć na czas na miejsca zbiórki. Polskie oddziały były pozbawione ciężkiej broni, bez której szturmowanie silnie umocnionych obiektów niemieckich było niezwykle trudne. Powstańcy nadmiernie rozproszyli swoje siły, atakując zbyt wiele celów jednocześnie. Ponadto podjęta w ostatnich chwili decyzja o zmianie siedziby KG AK spowodowała, że rozdzieleniu uległo podległe jej najsilniejsze zgrupowanie AK. Nie udało się także uzyskać efektu zaskoczenia, gdyż niemieckie dowództwo, zaalarmowane meldunkami konfidentów, już o godz. 16.30 zarządziło alarm dla garnizonu warszawskiego i wszystkich Niemców pozostających w Warszawie.

W pierwszych dniach sierpnia oddziały AK stoczyły szereg zwycięskich potyczek, które przyniosły nowe zdobycze terytorialne oraz pozwoliły okrzepnąć powstańczej obronie. W dniach 2–3 sierpnia powstańcy opanowali gmach Banku Polskiego przy ul. Bielańskiej oraz Pałac Blanka, co było ważne dla utrzymania korzystnej pozycji na Starym Mieście. W tym samym czasie w Śródmieściu zdobyto gmach Poczty Głównej, silnie broniony posterunek niemieckiej policji przy ul. Chłodnej oraz zabudowania Politechniki. Szczególne znaczenie miało jednak zdobycie przez batalion „Chrobry II” Dworca Pocztowego przy Al. Jerozolimskich. Sukces ten pozwolił powstańcom zablokować jedną z kluczowych arterii komunikacyjnych miasta. W dniach 3–4 sierpnia na trasie tej toczyły się zaciekłe walki, w trakcie których strona niemiecka użyła broni pancernej. W kolejnych dniach bardzo ważną rolę odegrała dwutygodniowa bitwa o Stare Miasta, która rozpoczęła się 7 sierpnia. Po początkowych drobnych sukcesach powstańców szala zwycięstwa dość szybko przesunęła się na stronę Niemców.  Dysproporcja między siłami niemieckimi i polskim oraz uzbrojeniem obu stron była ogromna. W trakcie 63 dni nierównej walki na rozkaz Hitlera zamordowano 150-180 tys. cywilnej ludności Warszawy. Naloty na stolicę i systematyczne wyburzanie miasta przez Niemców doprowadziły do niewyobrażalnego zniszczenia większości zabudowy lewobrzeżnej Warszawy, w tym licznych zabytków oraz obiektów o dużej wartości materialnej i kulturalnej.  Niemiecki odwet obejmował masowe morderstwa i inne brutalne zbrodnie jak gwałty, tortury i wypędzenia. Około 500-550 tys. mieszkańców Warszawy oraz ok. 100 tys. mieszkańców miejscowości podwarszawskich zostało wypędzonych. Wiele osób wywieziono do obozów koncentracyjnych.

Powstanie Warszawskie uznawane jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Polski w XX wieku. Pomimo, że nie osiągnęło zamierzonych celów i przyczyniło się do ogromnych strat ludności cywilnej miasta i zrównania go z ziemią było dla narodu ważnym elementem kształtowania tożsamości i dało mu moralną siłę na nadchodzące lata braku suwerenności państwowej. Kolejnym rocznicom powstania towarzyszy debata polityczna dotycząca bilansu jego zysków i strat.