Mija właśnie 93. rocznica bitwy warszawskiej, nazywanej także „cudem nad Wisłą” która przesądziła o losach wojny polsko-bolszewickiej. Bitwa trwała od 13 do 25 sierpnia 1920 r. i rozegrana została na przedpolach Warszawy, na przestrzeni 450 kilometrów. W wyniku tych działań wojska polskie pokonały Armię Czerwoną i od tego momentu szala zwycięstwa w wojnie przechyliła się na polską stronę. Przebieg bitwy był dramatyczny i przypominał batalię o Paryż sześć lat wcześniej w czasie I wojny światowej, określanej jako „cud nad Marną”. Bitwa, która ocaliła stolicę Francji przed Niemcami zainspirowała nazwę „cud nad Wisłą”, której po raz pierwszy w debacie publicznej użył Wincenty Witos. Porównanie to nabrało konotacji religijnych, gdyż zwycięstwo nad Armią Czerwoną miało miejsce 15 sierpnia w dniu Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Królowej Korony Polski. Obecnie dzień 15 sierpnia w Polsce łączy obchody święta liturgicznego z Świętem Wojska Polskiego.  Jest to dzień ustawowo wolny od pracy.

Siły Zbrojne Rzeczpospolitej Polskiej świętują dzień 15 sierpnia od 1992 r. nawiązując do tradycji międzywojennej. Święto Żołnierza ustanowiono bowiem w 1923 r. rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego, w którym stwierdza się: „W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski. Chociaż po 1945 r. zaniechano obchodów tego dnia i ustanowiono Święto Wojska Polskiego 12 października na pamiątkę bitwy pod Lenino z 1943 r. to jednak nigdy formalnie nie anulowano sierpniowego Święta Żołnierza. Jego przywrócenie usankcjonowała ustawa sejmowa z 30 lipca 1992 r.

 15 sierpnia 1992 r. po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej odbyły się  centralne obchody Święta Wojska Polskiego przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie z udziałem Najwyższych Władz Państwowych. Co roku ważnym punktem tych uroczystości jest Honorowa Zmiana Warty. Jednocześnie we wszystkich kościołach polowych w Polsce odprawiane są uroczyste Msze Św. w intencji poległych na polu chwały. Na  licznych cmentarzach kraju mają miejsce apele poległych.

Z okazji 93. rocznicy bitwy warszawskiej warto przypomnieć jej dramatyczny przebieg. Pierwsza faza bitwy w dniach 13-14 sierpnia była niekorzystna dla Polaków – wojska sowieckie przełamały polską obronę pod Radzyminem i nacierały w kierunku Warszawy. Dopiero koncentryczny manewr obwodowych dywizji polskich rozpoczął pasmo polskich sukcesów. Odzyskano utracone miejscowości m.in. Radzymin.

Chociaż 16 sierpnia na liniach bojowych przedmościa warszawskiego nadal toczyły się intensywne walki, to sytuacja wojsk polskich ulegała znacznej poprawie.  Również 16 sierpnia rozpoczęło się kontruderzenie wojsk polskich. Ich postępy były znaczne – już 17 sierpnia siły polskie osiągnęły linię Biała Podlaska-Międzyrzec-Siedlce-Kałuszyn-Mińsk Mazowiecki.

(linia frontu w sierpniu 1920 r.)

W wyniku bitwy warszawskiej po stronie polskiej zginęło ok. 4,5 tys. żołnierzy, 22 tys. zostało rannych, a 10 tysięcy uznano za zaginionych. Straty radzieckie nie są dokładnie znane, szacowane są na 25 tys. poległych lub ciężko rannych. Przyjmuje się, że 60 tys. walczących po stronie Armii Czerwonej trafiło do polskiej niewoli.

(Polski plakat rekrutacyjny oraz plakat propagandowy z 1920 r.)

Działania wojny polsko-radzieckiej w 1920 r. trwały do października. Zawieszenie broni zawarto 12 października, a weszło w życie 18 października 1920 r. Traktat pokojowy wytyczający granicę polsko-radziecką podpisano w Rydze w marcu 1921 r. Bitwa warszawska była prawdopodobnie najważniejszym epizodem militarnym tej wojny. Zdecydowała o zachowaniu niepodległości przez Polskę oraz zatrzymała rozprzestrzenienie się rewolucji bolszewickiej na Europę Zachodnią. Została uznana przez historyków za 18. przełomową bitwę w historii świata.

W Dąbrowie Tarnowskiej patronami dwóch ulic są wybitni dowódcy z czasu wojny polsko - rosyjskiej 1920 roku. Są to; Gen. Marian Kukiel ( 1855 - 1973 ), urodzony w Dąbrowie Tarnowskiej i Gen. Józef Haller ( 1873 - 1960 ) ur. w Jurczycach k/ Skawiny.

    (Gen. dyw. Marian Kukiel)                                                           (Gen. Józef Haller)

Rozkaz nr. 10.000 Nowy plan operacyjny (rozkaz operacyjny specjalny) z dnia 9 sierpnia 1920 roku - według którego została rozegrana Bitwa Warszawska – oznaczony numerem 10.000, przedstawił gen. Rozwadowski dowódcom armii do wykonania (rozkazu!). Wśród wyższych rangą oficerów, którzy przyjęli ten plan znajdują się podpisy: J. Piłsudskiego pod nr. 1, Józefa Hallera pod nr. 3, gen. Edwarda Rydza-Śmigłego pod nr. 5, Gen. Władysława Sikorskiego pod nr. 7. Oryginał tego planu znajduje się obecnie w Instytucie im. Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku.

Prof. Tomasz Nałęcz o znaczeniu Bitwy Warszawskiej

Bitwa warszawska widziana oczami zagranicznych korespondentów oraz dyplomatów, którzy latem 1920 roku znajdowali się w Warszawie, w odległości kilkudziesięciu kilometrów od linii frontu.

Źródło: http://www.naukawpolsce.pap.pl