W piątek, 1 września 1939 roku o godzinie 4.13 pogoda była wyjątkowo ładna. O godzinie 4:30 rano szkolny pancernik Schleswig-Holstein, który przybył do Polski z kurtuazyjną wizytą odcumował i ruszył. Powoli zaczął zbliżać się do Westerplatte. W kwadrans później działa pancernika otworzyły ogień. Rozpoczęła się II wojna światowa.
Polska stała się pierwszą ofiarą wojennej agresji hitlerowskich Niemiec. Mimo wielkiej przewagi wroga, polska armia bohatersko stawiła czoła najeźdźcy, zadając dotkliwe ciosy. Jednak punktem zwrotnym stał się dzień 17 września 1939 roku i wkroczenie Armii Czerwonej na wschodnie tereny Rzeczypospolitej. Dopiero wtedy okazało się, że o starciu Polski z mapy Europy, o nowym jej rozbiorze, już wcześniej rozstrzygnęły w bliskim porozumieniu dwa totalitarne mocarstwa.

Dzień 1 września zawsze będzie dla nas, Polaków, datą bolesną. W zadumie wspominamy ofiary drugiej wojny światowej, wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, którzy zginęli w latach 1939-1945. Ogarniamy pamięcią martyrologię naszego Narodu, składamy hołd bohaterom i ofiarom tej wojny ze wszystkich krajów i narodów. Jednak, obok bólu i straszliwych doświadczeń, jest w nas również honor i duma. Wszyscy, którzy walczyli i ginęli za Polskę, za „wolność waszą i naszą”, są naszymi przewodnikami także na drogach współczesności.