W rocznicę podpisania układu między Niemcami a Związkiem Sowieckim, znanego jako pakt Ribbentrop-Mołotow, obchodzimy Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych. 23 sierpnia 1939 r. Niemcy i Związek Sowiecki podpisały układ, który otworzył drogę do II wojny światowej i wszystkich jej konsekwencji, m.in. obozów koncentracyjnych, krematoriów i gułagów, a potem długich lat „zimnej wojny” – dla wielu społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej oznaczającej dalsze zniewolenie. W rocznicę podpisania tego porozumienia, znanego jako pakt Ribbentrop – Mołotow, a faktycznie Hitler – Stalin, obchodzimy Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych.

Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych został proklamowany przez Parlament Europejski 23 września 2008 r. Uroczyste obchody zorganizowano po raz pierwszy w 2011 r. w Warszawie. Podpisano wówczas „Deklarację Warszawską”, której sygnatariusze zwrócili uwagę na konieczność podtrzymywania w pamięci Europejczyków zbrodniczych konsekwencji działań reżimów totalitarnych i wezwali Unię Europejską do badania oraz gromadzenia dokumentacji związanej z tymi zbrodniami.