W dniu 26 grudnia, drugim dniu oktawy Bożego Narodzenia, Kościół powszechny obchodzi tradycyjnie święto św. Szczepana Diakona i Pierwszego Męczennika.

Św. Szczepan był jednym z siedmiu pomocników Apostołów w Kościele jerozolimskim. Był z pochodzenia Żydem, ale reprezentował hellenistów, czyli chrześcijan, którzy chcieli włączyć we wspólnotę Kościoła nie tylko żydów, ale także pogan.

Według Dziejów Apostolskich “pełen łaski i mocy Ducha Świętego” głosił Dobrą Nowinę z mądrością, której nikt nie mógł się przeciwstawić. Pierwszy męczennik, świadcząc swoją śmiercią o prawdziwości posłannictwa Chrystusa i Jego nauki, urzeczywistnił ideał doskonałego naśladowania Mistrza. Zginął około 36 roku ukamienowany przez miejscową społeczność żydowską w Jerozolimie.

Uderzające jest podobieństwo między śmiercią Pana Jezusa i św. Szczepana: fałszywi świadkowie, śmierć poza miastem, oddanie się Jezusa Ojcu, a Szczepana – Jezusowi, przebaczanie prześladowcom.

Autor Dziejów Apostolskich podkreśla, że przy śmierci Szczepana był obecny Szaweł, późniejszy Apostoł Narodów, którego św. Łukasz stanie się potem uczniem. Pilnował szat oprawców. Był oficjalnym świadkiem kamienowania – reprezentował Sanhedryn.

Kult Świętego sięga IV wieku. Imię św. Szczepana wymienia się w Kanonie Rzymskim.